Thursday, February 22, 2018

स्वपन सुमन,ज्योती मगर र सरस्वती लामा


ला....ला....ला.....खोजी रहे एकान्तमा....... भन्ने आवाज गुञ्जीयो, भिडमा अकास्मत हलचल मचियो, भेला भएका सयौ युवा युवतीहरु उनको लयमा साथ दिन थाले भिडले गाएको सामुहिक आवाजमा उनको माईक्रोफोनको आवाज हरायो ।  भिडले के यो माया..... हो भनेर चिच्याउन थाले ।
सबले स्वप्न, स्वप्न.... भनेर कराई रहेका थिए । भर्खरे सम्पन्न सास्कृतिक कायृक्रममा देखिएको दृष्य थियो यो । कपाल अलि लामा पालेका २१÷२२ वर्षिय युवा स्टेजमा गीतार लिएर गाई रहेका थिए । उनले गाउनजेलसम्म युवा युवतीहरु संगसंगै गाउदै नाच्दै बसेका थिए । उनीसंगै स्टेजमा गाउन पाएका एक युवती, आफ्नो साथीलाई एकै सासमा खुशी साथ उनलाई करौडोको पुरस्कार परेको जस्ता सुनाउ“दै थिईन ।

उनको प्रस्तुती सकिएपछि उनी फर्कन खोज्दा सयौ उनका प्रशंसकमाझ घेरीए, प्रहरीलाई उनको सवारी साधनसम्म लान हम्मे हम्मे परेको थियो । उनको गाडी तिब्र गतिमा लम्कियो, प्रशंसकहरु सवारी साधन ओझेलमा नपर्दासम्म हेरी रहे । यो दृष्य देख्दा लाग्थ्यो नेपालमा पनि अब सेलब्रटी कल्चर शुरु हुन थालेछ । भारत तथा अन्य मुलुकमा जस्तो सेलिब्रटीले घरको झ्याल वा बरण्डाबाट फ्यानहरुलाई हात हल्लाउने दिन नेपालमा पनि आए जस्तो लाग्यो ।  सानो उमेरमा पनि उनको तेत्रो क्रेज देख्दा लाग्थ्यो नेपालमा पनि संगीतमा लाग्नेहरुको फ्यान फलोअरहरुले गर्व बढाई रहेको छ । 

युट्युब तिर घोतल्लिदा उनको प्रस्तुती र उनका प्रशंसकहरु उनलाई देखेर रोएको कराएको देखियो । उनले पुराना नेपाली गीतहरुलाई कभर संगको रुपमा गाएको गीतहरुपनि सुनियो । सबै गीतहरु राम्रै थिए, प्रंशसनीय नै थिए  उनको पुराना दिनहरुको दुःख व्यथा पनि सुनियो मार्मिक थियो । सायद यीनले भविष्यमा केहि गर्छन होला आशा गरौ ।

केहि समय अघि यस्तै मेला महोत्सवमा एक जनाको प्रस्तुती हेर्न पाईयो, हुन त उनको छवि लोक गायीकाको हो क्यारे तर उनको सम्पूर्ण प्रस्तुती समय भरी लोक गायीकाको आभास कहि कतै देखिएन । उही मुलाको चना, उही मुलाको सिन्की भनेर कस्सेर गीत गाउदै थिईन । कुनै बेला अत्यन्त चलेको यो लोक गीत र उक्त गीत गाउने गायीका ज्योती मगरको अहिले रुप रंग फेरीएको छ । महोत्सवहरुमा गाईदा गीतको मौलिकता माथि खेलबाड भएर अत्यन्त रिमिक्स ढंगमा गाईन थालीएको छ । गायीकाको त कुरा नगरौ, उनको गीतमा शव्दको उतार चढाव भन्दा पनि शरिरकै उतार चढाब बढी हुन्छ । उनी गाउन भन्दा उफ्रिन बढी उत्साहीत हुन्छिन । स्टेज वरीपरी युवा र अधवैशेहरु उनको यही शैलीलाई हेरेर मनोरन्जन लिई रहेका हुन्छन । 

अझ गीत संगीत भन्दा पनि बीच बीचमा गरीने सम्बाद र सुनी नसक्ने हु“दो रहिछ । परिवारसंगै छ भने त हुन्ने गाह्रो हुन्छ । अशलिलताको पनि सीमा नाध्ने गरी गरीने सम्बाद र दोहरी सुनि नसक्नु हुन्छ । 

अनलाईन समाचार तिर एउटा अर्का स्टेजका प्रस्तोताको नाम निकैआउन थालेको छ । मेला महोत्सवहरुमा गरीएको उनको प्रस्तुती हेर्दा लाग्छ उनी गीत संगीत प्रदर्शन गर्न भन्दा बढी शरिरको प्रर्दशन गर्न आएकी छिन । उनका प्रदर्शनहरुमा आफ्नो शरिर प्राय अर्धनग्न जस्तै देखिन्छ । स्टेजबाट तल झरेर गीत गाउ“दा सांगीतक तृष्णा भन्दा पनि शारिरिक तृष्णा मेटाउन केटाहरु झुम्मिएको देखियोे । उनको यस्तै कलालाई उर्तान बिभिन्न मेला महोत्सवमा आयोजकले वारम्बार सम्झने नाम हो सरस्वती लामा ।

विशेषगरी व्यापारीक मेला महोत्सवहरुमा अवलोकनकर्ताहरुलाई आकर्षित गर्न बिभिन्न सांगीतिक कार्यक्रमहरु आयोजन ागर्ने गरीन्छ । त्यस्ता महोत्सवहरुमा अहिले यी दुई नामहरु खुव आउन थालको छ । यस्ता किसिमका सांगीतीक कार्यक्रमहरुले समाजमा कस्तो सन्देश दिईरहेको होला । मेलामा बालबालिकाहरु घुमाउन ल्याउने बालवालिकाहरुले उनीहरुले बाल्ने भाषाको अर्थ सोध्यो भने कसरी दिने होला । उनीहरुले लगाएको पहिरनको विषयमा प्रश्न सोध्यो भने कसरी उत्तर दिने होला । अनि उनीहरुको प्रर्दशनमा मात्तिएर चौरबाट हल्ला गरेर सोधेको प्रश्नको अर्थ सोध्यो भने कसरी उत्तर दिने होला ।

समाजमा सामाजिक विकासको लागि स्थापित संघसंस्थाहरुले कलाकारहरु छनौट गर्दा यस विषयमा पनि सोच्ने पर्ने समय आएको छ । भीड जम्मा गर्नु लाई यस्तो प्रर्दशनीको व्यवस्था गर्नु भन्दा केही अर्को नया“पन खोज्ने हो की ? सालिन प्रदर्शनहरुले पनि दर्शकहरुलाई आकर्षित गर्न सकिन्छ । यस्ता प्रदर्शनहरुले अयोजक संघसंस्थाहरुले मेलामा यतिका धेरै अवलोकनकर्ताहरु उतार्न सफल भयो भन्ने सन्देश त दिन सफल होला । मेलाको उद्देश्य के हो, यसको लक्षित समूह कुन हो र यसले त्यसको विकासकोलागि गर्नु पर्ने के हो भन्ने विषयमा बेलैमा ध्यान दिने समय आएको छ । स्थानिय प्रशासनले पनि सोच्ने बेला आएको छ  ।

सुधिर भद्र
२०७४ फागनु १० गते
sudhirhtd@yahoo.co.uk

Wednesday, October 25, 2017

भीमफेदी

जहिले पनि भीमफेदीबाट काठमाण्डौ उक्लदा होस वा फर्कदा जुरीखेतबाट तलझर्दा देखिने भीमफेदीव बजार हेर्दा बन्दिपुरको झझल्को आउछ । सडकका दुवै तिरका पुरातन शैलीका घरहरु, मठ मन्दिर लगायत पाटी पौवाले नेपालको संस्कृति झल्काई रहेको छ । अहिले बनेका केही कंक्रिटका घरहरुले भीमफेदीको पुरानो पहिचानलाई छोप्दै गएको देखिन्छ । भीमफेदी गांउपालीकाका अध्यक्ष हिदम लामाज्यूलाई भीमफेदीमा नयां बन्ने घरहरु वा पुराना घरहरुलाई जिर्णोद्धार गर्दा पुरातन शैलीका घरहरु बनाउने पर्ने तर्फ पहल गर्ने हो की भनेर विशेष अनुरोध गर्न चाहन्छु । यसले गर्दा भीमफेदीलाई आन्तरिक पर्यटन तर्फ थप आकर्षित गर्न सकिन्छ कि ? 
 

Tuesday, May 30, 2017

म जे छु खुशी छु ।

मैले बुझाउन सकिन वा
तिमले बुझन सकिनौ
तिमीले बुझाउन सकिन वा
मैले बुझन सकिन
बुझन बुझाउने समय विति सक्यौ
तिमी जे छौ खुशी छौ
म जे छु खुशी छु ।

भीडहरुबाट टाढा हटि
एक्लै रमाउन थालिसके
एकान्तको मौनता
प्यारो लाग्न थालि सक्यो
तिमी जे छौ खुशी छौ
म जे छु खुशी छु ।

खुशी साट्दा आउने आनन्द
अव ईतिहास भई सक्यो
दुःख वाड्दा पाउने हौसला
अव विरानो भई सक्यो
तिमी जे छौ खुशी छौ
म जे छु खुशी छु ।

सुधिर भद्र
२०७४ जेठ १६ गते
sudhirhtd@yahoo.co.uk

Wednesday, March 15, 2017

काकंडाका याकुब चेपाड्ड

सेतो सटको परिचय धुलो र मैलो ले गर्दा फेरी सकेको थियो । तिन पत्र परेको सटको कलरमा परेको मैल, अनि सयौपटक मुजा परेको पछाडी पट्टिको भाग त्यसमा अड्किएको ढूलो, हातको टाक खुस्किएर दुवै तीर फैलिएर बसेको बाहुला, छातीमा एउटा लामो दाग अनि लजाएर बोल्ने परिचय थियो ११ वर्षिय याकुव चेपाड्डको, मकवानपुरको अत्यन्त विकट गा“उ कांकडाका याकुवलाई सानै उमेर देखि मुटुमा रोग देखिएको थियो । एक छाक खान धौ धौ पर्ने चेपाड्ड परिवारलाई याकुवको उपचार असम्भव थियो । गा“उमा कार्यरत एक गैरसरकारी संस्थाले उनको उपचारको सम्पूर्ण खर्च  व्यहोरी रहेको छ । धन्य छ याकुव र सहयोग गर्ने संस्था अन्यथा याकुवको जीवनको कहानी कहा“ गएर समाप्त हुन्थ्यो होला ।

सिलिड्डे १ का ४५ वर्षिय गणेशलाल चेपाड्ड र जयलड्डमाया चेपाड्डको १ छोरी र ४ छोरा मध्ये पहिलो सन्तातनको रुपमा याकुव चेपाड्डको जन्म भएको थियो । सानो उमेरमा स्वास फेर्न समस्या तथा ज्वरो आईरहने समस्या भएपछि उनीहरुले आफ्नो छोारेको उपचारको शुरुवात धामी झाक्रीबाट गरे । धामी झक्रीको लामो प्रयास पछि पनि उपचारमा कुनै सुधार नआएपछि स्वास्थ्य चौकीमा पुगे । दुई घण्टाको उकालो ओरालो बाटो हिडेर कयौ पटक स्वास्थ्य चौकी पुगे । राम्रो सुधार नआएपछि भण्डारा हु“दै भरतपुर अस्पतालसम्म पुगी उपचार प्रक्रिया चलिरह्यो । भरतपुर अस्पतालबाट बच्चामा जटिल प्रकृतिको समस्या देखिएकोले कान्तिबाल अस्पतालमा ज“चाउन लाग्ने सुझाव दिए । 

आफूसंग भएको अलि अलि पैसाले भरतपुरसम्मको उपचारमा खर्च भयो । काठमाण्डौ उपचार गर्न जानकोलागि उनीहरुमा आर्थिक रुपमा क्षमता थिएन र भौतिक रुपमा आट पनि थिएन । बच्चाले सास फेर्दा गाहो भएर रोएको देखेर आमा जयलड्डमायाको मन कुडिन्थ्यो । बेला बेलामा ज्वरोले चापेर गाह्रो भएर रोएको देख्दा बुवा गणेशलाल पनि गाह्रो भएर 
आउथ्यो । बच्चालाई रोगबाट उन्मुक्ति दिलाउन मुलापाते लगायत चेपाड्ड ग्रामीण जडीबुटीहरुको पनि निकै प्रयोग गरे तर खासै सुधार आउन सकेन । उनीहरुले आफ्नो बच्चालाई साह्रै गाह्रो भएको सहन नसकेर गा“उमा १० हजार सापट लिएर काठमाण्डौ जाने निधो गरे । गणेशलालले आफ्नो जीवनमा देखेको ठूलो बजार भण्डारा र हेटौडा बाहेक अर्को कुनै थिएन । काठमाण्डौ उनकोलागि सात समुन्द्र पारी भन्दा टाढा थियो । उसलाई काठमाण्डौ एक्लै जान आट आएन, साथीको सहयोगमा आफ्नो छोरा लिएर काठमाण्डौ आए । कान्तिबाल अस्पतालमा याकुवको सम्पूर्ण उपचार पश्चात उनमा मुटुको समस्या देखियो  । सहिद गंगालाल अस्प्तालमा जा“च गराउन जानु पर्ने भयो । लगेको पैसा सकिएपछि उनीहरु गंगालालमा जान थप खर्च जम्मा गर्नकोलागि पुनः एकपटक आफ्नो गाउ“ फर्के ।

श्री राष्ट्रिय मावि, सिलिड्डेमा अध्यनरत याकुव लामो समयसम्म विद्यालय नआएपछि बालबालिका, शिक्षा तथा स्वास्थ्य सम्बन्धि सोही विद्यालयमा कार्यक्रम चलाईरहेको एक संस्था यूएसडी नेपालले उनको रोगको बारेमा थाहा पायो ।  त्यसपछि संस्थाकै सक्रियतामा उनको थप उपचार सहिद गंगालाल अस्पतालमा भयो । उनको मुटुमा समस्या देखिएपछि दुई वर्ष अगाडी उनको मुटुको ओपन हर्ट सर्जरी भयो । चेपाड्ड भएकोले अस्पतालले उनको उपचार खर्च सम्पूर्ण व्यहोरी थियो । उनको आफन्तको खर्च र त्यहासम्म पु¥याउने, आवश्यक रेखदेख गर्ने र फर्काएर ल्याउने जिम्मा चाहि उनलाई लाने संस्थाले लियो । हाल कक्षा ७ मा अध्ययनरत याकुव अहिले पनि संस्थाको प्रत्यक्ष निगरानीमा औषधी उपचारमा छ । भर्खरै मात्र सम्पन्न एउटा शिविरमा उनको आ“खाको परीक्षण गर्दा आ“खामा मोतिविन्दु पनि देखा परेको थियो । घाममा हेर्दा दुबै आ“खा चिम्सो गरेर हेर्ने, टाढाको नदेख्ने समस्याबाट उनी पिडित हुंदै आएका थिए । हाल उनको मोतिविन्दुको सफल शल्यक्रिया सम्पन्न भई सकेको छ । उनी अहिले प्रष्टरुपमा टाढाको कुरा देख्न सक्ने भएका छन् । 

चेपाड्ड र तामड्ड जातीको बाहुल्यता रहेको कांकडा गाविसमा ९० प्रतिशत भन्दा बढि मानिस शहरी भौतिक सुख सुविधा भन्दा टाढा रहेका छन् । १२ देखि १४ वर्षको उमेरमा विहे अनी २० वर्षको उमेरमा ३ सन्तानको आमा हुने संस्कार रहेको छ काकडाका चेपाड्ड समुदायमा । माछा मार्ने जालोले बुनेको झोला लोप हुन लागेको चेपाड्ड संस्कृतिको परिचय हो । खेतीपातीको राम्रो व्यवस्था र जग्गा जमिन नहु“दा दैनिक ज्यालादारी र केही पशुपंक्षीको व्यापार नै यहा“का चेपाड्डहरुको मुख्य आय श्रँेत हो । विस्तारै विस्तारै शिक्षित हुनु पर्छ भन्ने आभास गा“उमा पुगेका बिभिन्न संघसंस्थाहरुले दिन थालेपछि प्राथमिक स्तरको पढाई सम्पूर्ण चेपाड्ड बालवालिकाहरुले गरको देखिन्छ । 

पोषणयुक्त खानेकुरा खानु पर्ने बालवालिकाहरु गा“उघरमा जे जे छ त्यहि खाईरहेका छन् । कतिको परिवार त दैनिक एक छाकमा मात्र सिमित भएका छन् । त्यस्ता घरका बालबालिकाहरुको स्वस्थता कसरी मापन गर्ने । सरकारले त्यस्ता पोषणयुक्त खाना नपाएका बालवालिकाहरुलाई बिभिन्न केन्द्र मार्फत खुवाउने व्यवस्था मिलाएको छ । स्पष्ट जानकारीको अभाव र सहज पहुंच नहुंदा यस्ता बालवालिकाहरुले अकालमा मृत्यु व्यहोर्नु परिरहेको छ । स्वास्थ्य चौकी पुग्न लामो समय हिडनु पर्ने हुनाले जस्तो सुकै रोग लाग्दा पनि पहिला धामी झाक्री, अनि त्यसपछि घरेलु उपचार त्यसबाट पनि भएन भने मात्र स्वास्थ्य चौकी जाने परम्परा छ । यस्तो क्रियाकलापले गर्दा सबैभन्दा बढी बालवालिकाहरु प्रभावित हुन्छन । सहन सक्ने ठूलामानिसहरु त सहन्छन तरा स साना बालवालिकाहरुको पिडा अत्यन्त असहज हुन्छ ।

धन्य छ विकासे संघसंस्था जो गा“उ गाउ“मा पुगेर बिकट क्ष्ँेत्रका ग्रामीण बस्तीहरुमा पगुी केही न केही सहयोग गरी रहेका छन् । कसैले निश्वार्थ भाव ले गाउ“मा काम गरेका छन् भने कसैको स्वार्थ लुकेको होला । जे भएपनि केहि उपचार नपाउने गा“उलेहरुले उपचार पाएका छन् । जाडोमा न्यानो लुगा नपाएर कठयग्रिनु पर्ने बालवालिकाहरुले तातो लुगा पाएका छन् । खाली पेट स्कुलमा पढनु पर्ने विद्याथीहरुले खाजा पाएका छन् । खुला चौरमा बसेर पढनु पर्ने विद्याथीहरुले कक्ष्ाँ कोठा पाएका छन् । याकुव चेपाड्ड जस्ता बालबालिकाहरुलाई मृत्यूको मुखबाट छिनेर ल्याएक छन् ।  जय होस ।। 

सुधिर भद्र
२०७३ फागुन २६ गते
sudhirhtd@yahoo.co.uk


Tuesday, February 14, 2017

म आफैमा हराउन थालि सके ।

आशाका जराहरु ढल्न थालि सके
निराशाको बादलहरु मडारीन थालि सके
म आफैमा हराउन थालि सके ।
म आफैमा हराउन थालि सके ।

आफ्नाहरु सबै पराई भई सके
पराईहरु झन पराई भईसके
म आफैमा हराउन थालि सके ।
म आफैमा हराउन थालि सके ।

क्षितिजको ज्योति देख्न छाडी सके
कल्पाना भित्रको मिठो परिकल्पना गर्न छाडी सके
म आफैमा हराउन थालि सके ।
म आफैमा हराउन थालि सके ।

सुधिर भद्र
२०७३ माघ २६ गते
sudhirhtd@yahoo.co.uk

Monday, November 14, 2016

विजय र गगन

१९ वर्षिय विजय खड्काले अफ्नो जीवनको असहज अवासन गरेका छन् । १९ वर्षको बैसालु उमेरमा सबैलाई हुने एक प्रकारको जीवनको चढाव उनमा पनि लागेको थियो । लामो पालिएको कपाल, कानमा हालिएको एयरफोनबाट नै उनमा बैसको उन्मत्ताता झल्केको थियो । ठूलै पारीवारीक घराना नभएपनी बुवाको सानो जागिरले उनको मनको रहर पु¥याउदै आएका थिए । करीव दुई वर्ष अघि जव उनको स्वास्थ्यमा केही खरावी आयो तवदेखि उनको जोस जागर सबै झरेर गयो । उपचार पनि निको नहुने भनेर थाहा पाए पछि त झन उनी चल मल हुन सकेनन् । उनलाई वास्तविकता थाहा थियो, आफ्नो परीवारको, घरको बा को जागिरको अनि त्यसमाथि लागेको आफ्नो शरिरको रोगको । 

अँैला यसो उठाएर खिचिने फोटोहरु उनको भित्तामा ठडिएका थिए । अव उनको औला उठाएर फोटो खिच्ने न साहस नै थियो न जागर नै भयो । उनले आफ्नो दुवै मृगौलाले काम नगर्ने भनेर थाहा पाए । त्यसको उपचारकोलागि लाग्ने खर्च र त्यसको सम्भावना पनि थाहा पाए । त्यसपछि त्यसको लागि आफ्ना बाबा आमाले व्यहोरेको छटपटाहट पनि थाहा पाए । शुरु शुरुमा स्वास्थ्यमा सामान्य मात्रामा खरावी आउदासम्म उनलाई जीवनमा अहिल्यै केहि नभई हाल्ने भन्ने लागेको थियो होला । रोगले विस्तारै गाज्दै गएपछि डायलिससम्मको अवस्था आएपछि शायद उनले जीवनबाट हरेश खाए होलान । सरकारले दुईटा निशुल्क डायलिससेवा दिएता पनि रोगको जटिलताको कारण उनलेलाई थप एक शसुल्क डायलिसस गर्नु परेको थियो । प्रत्येक पटकको थप उपचारकोलागि घरमा पैसा खोज्नकोलागि हुने दौडधुपसंग उनी वाक्क भईसकेका थिए होला । 

उनलाई कहिले काहि दैवी चमत्कारबाट आफ्नो रोग सबै निको हुन्छ कि भन्ने पनि सानो आश थियो होला । समाचारमा सुनेका विशिष्ट व्यक्तिको उपचारमा गरिएको खर्च आफ्नो भागमा पनि आउछकि भन्ने सम्भावना सोचेका थिए होला । त्यहि भएर उनका परिवारका सदस्य जिल्लाका नेताहरुकासम्म पुगी छोराको जीवनको बचाउनकोलागि पहल गरी दिन हुन अनरोध गरेका रहेछन् । सामान्य सुरक्षागार्डको जागिरे बुवाको अनुरोध उनीहरुको कानसम्म पुग्न सकेन । नेताको चुनाव हराउन वा जिताउन सक्ने कौशल उनीसंग भएका भए सायद उनको अनुरोध सुनिन्थयो होला त्यो नभएकोले उनको बिलौना सन्ने मात्र काम भयो त्यसको निकसा दिने काम भएन । 

बचि खुचेको बचत रकम आफैले खर्च गर्दै उपचार गरी रहेको परिवारजनको तडप त्यस माथि आमाको अपार स्नेहले छोरालाई एउटा मृगौला दिनकोलागि तयार भएकी थिईन । विविध कारणले गर्दा त्यो सम्भव नभएपछिको तोड उनमा थियो । अन्तिम दिनमा उसको घरले अस्पतालले मागेको रकम पु¥याउन नसक्दा त्यहा“का कर्मचारीहरुबाट उपचार गर्न नसक्ने भए घरमा नै लगेर राख्नु भन्ने शव्द उनले सहजै स्वीकार्नै सकने । आफूले गर्दा सम्पूर्ण परीवारका सदस्यहरुले व्यहार्नु परेको सारा दुःख कष्ट मेटाउनकोलागि उनले आफैलाई नै समाप्त पार्ने योजना बनाए । उपयुक्त स्थानको खोजी गर्दा गर्दै उनले आफू बसेको शिक्षण अस्पताल महाराजगंजको माथिल्लो तल्ला रोजे । आफन्तलाई जानकारी दिनकोलागि अस्पताले औषधि लेखि दिएको कागजको पछाडी पट्टिको सेतो कागज रोजे । उनलाई थाहा थियो उनको आमा निरक्ष्ँर छन भनेर त्यसै कारणले उनले आफूलाई अस्पतालमा राती आमा कुर्न आएको मौका छोपी आफ्नो सकसपूर्ण जीवनलाई पूर्ण विराम लाउने निधो गरे । रातको समयमा परिवारका सदस्यहरुलाई अन्तिम विदाई भन्दै आफूले गल्ति गरेको भए माफ माग्दै आमाको मुहार अन्तिम पटक हेर्दै उनी सदाबाट विदा हुन तिनतले अस्पतालको झ्यालतिर पुगे । हाम्फाल्नु अधि उनले आफूलाई जन्म दिने आमालाई एक पटक हेरेर आफ्नो निर्णय बदलु कि जस्तो पनि लाग्यो होला, फेरी उनको मनमा उपचार खर्चको जोहो गर्न अमा बाबाले गर्ने चटारो सम्झे होला । अनि उनले मुटु दरो पार्दै आफ्नै निर्णयलाई निरन्तरता दिए र विदा भए सबैबाट ।

विजय खड्का यी सबै घटनाका प्रमुख नायक हुन, उनी एउटा प्रतिनिधि पात्र मात्र हुन । उनी जस्ता धेरै नेपाली दाजुभाई दिदी बहिनीहरुले अकालमा यसरी नै ज्यान गुमाई रहेका छन् । कोही उपचार अभावमा मृत्युको दिन कुरेर भने कोही उपचार अभावमा नै मृत्यु भन्दा अगाडीनै आफैले आफ्नो मृत्युलाई नजिक बोलाएर आफ्नो जीवनमा पूर्ण विराम लगाउ“दै छन् । 

पैसा नहुनेहरुको उपचार यात्रा यसरी वियोगान्तमा टुड्डिएको अवस्थमा छ भने पैसा हुनेहरु जो आफैले खर्च गरेर आफ्नो उपचार गर्न सक्ष्ँम छन् । जसका धेरै घरजग्गा मध्ये एउटा टुक्रा मात्र बेच्दा पनि आफ्ना सम्पूर्ण उपचार खर्च गर्न पुग्छ । जसले आफू र आफ्ना परिवारले लगाउने गर गहानाको केही अंश मात्र बेचेर भएपनि आफनो बन्दोबस्त गर्न सक्छन् । त्यस्ता लव्धप्रतिष्ठितहरुको उपचारकोलागि हाम्रो सरकार निकै अगाडी छ । विशिष्टहरुको उपचार राज्यले गरी दिनु पर्छ त्यसमा दुईमत छैन होला । तर विशिष्टका आशेपासेले समेत डलरमा भत्ता पाउने भन्ने कुरा सुनिन आएको छ । 
उपचार खर्चको बोझ व्यहोर्न नसकेर मृत्यु अंगाल्नेलाई वास्ता नगर्ने मुलुक उपचार खर्च आफै सक्षम हुने अझ त्यसमा पनि स्वदेशमा नै उपचार सम्भव भएकाहरुलाई समेत विदेशका सुविधा सम्पन्न होटलमा राज्यको ढुकुटीबाट उपचार खर्च व्यहोरी रहिएको छ  । 

यहि र यस्ता निरन्तर प्रक्रियाको क्रमभंग गर्नकोलागि मुलुकले स्वास्थ्य क्ष्ँेत्रमा युवाहरु माझ लोकप्रिय नेता गगन थापा मन्त्रीको रुपमा पाएको छ । उनका विगतका भाषण र जनताको लागि गर्ने भनेर भनिएका आश्वासनहरु कति कार्यान्वयन गर्लान । गगनको कार्याकालको शुरुवातमा नै विजय खडकाले मुलुकका स्वास्थ्य स्थिितको बारेमा स्पष्ट रुपमा चरित्र चित्रण गरेर गएका छन् । हेरौ संवेदनशिल र भावि पुस्ताका आशालाग्दा नेतृत्वकर्ता जसले आम नेपालीको स्वास्थ्य स्थिति र उपचार गर्ने सामाथ्र्यता राम्रो रुपमा बुझेका छन्,उनको स्वास्थ्य रणनीति कस्तो हुन्छ ।

सुधिर भद्र
२०७३ भाद्र ३० गते
sudhrihtd@yahoo.co.uk

Sunday, June 26, 2016

YES THEY ARE MINE


If I feel lonely
They give me company
If I feel trouble
They solve my problems
Yes they are mine

If I feel tiered
They care me as child
If I feel stress
They make me cheerful
Yes they are mine

If I care them
They respect as guardian
If I shouted them
They obey as teacher

Yes they are mine, Yes they are mine

Sudhir Bhadra
2073 Asadh 12